Dywizje niemieckie:


21. Dywizja Pancerna

W ciągu 6 lat Niemcy od podstaw stworzyli najsilniejsza Armie lądową w Europie.Na mocy postanowień Traktatu Wersalskiego, po zakończeniu pierwszej wojny światowej, armia niemiecka została ograniczona do stu tysięcy żołnierzy oraz obłożona poważnymi sankcjami z zakazem posiadania samolotów bojowych, marynarki wojennej oraz broni pancernej. Jednak już od lat dwudziestych prowadzono potajemne próby, badania i szkolenia z wykorzystaniem powyższych rodzajów broni, szczególnie na terenie ZSRR. Dwa lata po dojściu do władzy Adolfa Hitlera ograniczenia traktatu wersalskiego zostały przez, już teraz III Rzeszę odrzucone i rozpoczęła się gwałtowna rozbudowa sił zbrojnych, a wojsk lądowych w szczególności. W momencie utworzenia Wermachtu zapadła decyzja o powołaniu 21 jednostek w sile dywizji, w tym zaczątków trzech dywizji pancernych. Do 1939 roku Wermacht liczył już 106 Dywizji w sile około 2 mln żołnierzy. Kolejne 44 dywizje utworzono do czasu ataku na Francje w maju 1940 roku. 10 maja 1940 roku Wermacht liczył więc 150 dywizji (w tym 10 pancernych) w sile ok. 3 mln żołnierzy. Po zwycięstwach roku 1940 zdemobilizowano ok. 45 dywizji piechoty, jednak w czasie przygotowań do kampanii rosyjskiej powstały nowe jednostki; samą operację Barbarossa rozpoczęło wkrótce 116 Dywizji Piechoty i 19 Dywizji Pancernych. Ich liczba stale rosła aż do wielkich niemieckich klęsk roku 1944. Ogółem w czasie wojny Niemcy utworzyły 315 dywizji piechoty o zróżnicowanej wartości. Niektóre z nich zostały ostatecznie przekształcone w dywizje pancerne (utworzono 29 dywizji pancernych), lub w dywizje grenadierów pancernych których było 11. Poza tym Luftwaffe utworzyło 10 dywizji piechoty i tyle samo dywizji spadochronowych, oraz jedną dywizje grenadierów pancernych (Herman Goering). Waffen SS wystawiła do walki około 30 dywizji (wszystkie pancerne lub zmotoryzowane) z których tylko 12 osiągnęło pełny stan osobowy. Łącznie w jednostkach piechoty służyło około 13 milionów żołnierzy z czego 1,6 miliona zginęło a 4,1 miliona zostało ciężko rannych.
Jednym z głównych sposobów powiększania swoich formacji przez Niemcy, Konie w armii niemiekciej były powszechnie stosowane, nie tylko w transporcie.była redukcja stanu osobowego już istniejących formacji, co przejawiało się poprzez zmniejszenie liczby pułków i batalionów w składzie dywizji. Najbardziej znaczący był upadek sil pancernych; podczas gdy w 1940 roku dywizja taka miała w polu 328 czołgów, w 1944 roku dywizja pancerna dysponowała jedynie 159 czołgami i to najczęściej w teorii. W pewnym stopniu rekompensowane to było jakością nowych czołgów, ale już na przykład ciężkie czołgi PzkpfwVI Tiger I i II były przede wszystkim na składzie samodzielnych batalionów pancernych. Zróżnicowanie rodzajów wojsk było przez całą wojnę wysokie, poza dywizjami piechoty i pancernymi, jako pełne jednostki walczyły dywizje kawalerii, spadochronowe, górskie, artylerii, forteczne, lekkie, rezerwowe, specjalne, szturmowe, istniała nawet jedna dywizja narciarska a poza tym wiele innych jednostek przemianowywanych z istniejących, np. w latach 1942-44 dywizje piechoty zmotoryzowanej zamieniano w dywizje grenadierów pancernych.

W chwili wybuchu wojny niemiecka armia była najlepiej wyekwipowaną armią świata; z czasem wyrafinowanie techniczne niemieckiej broni zaczęło rosnąć jeszcze bardziej. Począwszy od doskonałej broni ręcznej i maszynowej, przez artylerię na czołgach skończywszy jakość niemieckiego sprzętu przewyższała najczęściej to czym dysponowali Alianci. Podstawową bronią piechoty był mocno wysłużony karabin Mausera 98k, zapotrzebowanie na broń maszynową uzupełniły pistolety maszynowe głównie MP38 i MP40 i kilka pomniejszych konstrukcji, później także automatyczne karabinki z serii StG, wsparcie zapewniały doskonałe karabiny maszynowe MG34 i MG42. Przez cały czas rozwijano konstrukcje artyleryjskie, obok samobieżnych konstrukcji niemal do końca wojny stosowano ciężką artylerie ciągniętą przez konie.
Późne kontrukcje pancerne były doskonałe, było ich jednak niewiele. a sytuacje pogarszało nieustanne zagrożenie z powietrza. Charakter walk spowodował wysokie zapotrzebowanie na broń przeciwpancerną od dział przeciwpancernych o stopniowo rosnącym kalibrze poczynając, aż po wysokie uzbrojenie piechoty w ręczną broń przeciwpancerną w rodzaju Panzerfaustów, a na rakietowych Panzerschreckach kończąc. Od lat trzydziestych stopniowo rozwijano konstrukcje czołgów przez całą serie PzKpfw, podstawowym czołgiem przez całą wojnę pozostał PzIV cały czas modyfikowany, doskonałe konstrukcje czołgów Pantera i Tygrys stanowiły tylko niewielki część niemieckich sił pancernych, na łączną liczbę prawie 28000 tysięcy czołgów, Panter wyprodukowano 4814, Tygrysów 1350, a Tygrysów II jedynie 484. Niską produkcje czołgów nadrabiano produkcją samobieżnych dział szturmowych z nieruchomym działem, najprzeróżniejszych typów.
Transport zapewniał szereg pojazdów od kołowych ciężarówek najprzeróżniejszych typów po całą serie półgąsienicowych transporterów opancerzonych mimo to niezależnie od wyekwipowania, niemieckie dywizje piechoty charakteryzowały się ograniczoną mobilnością opartą na sile koni lub śladowych ilościach ciężarówek. Jedynie dywizje pancerne i dywizje grenadierów pancernych dysponowały odpowiednim transportem kołowym, by móc przemieszczać żołnierzy niezależnie od linii kolejowych .

Elastyczność frontowych generałów była krępowana przez szczegółowe wytyczne Naczelnego Dowództwa.Przez całą wojnę niemieckie kadry oficerskie zachowywały względnie wysoki poziom sprawności i kompetencji przejawiające się wysokimi umiejętnościami taktycznymi i operacyjnymi. Struktura dowodzenia wojsk lądowych była wieloszczeblowa i mocno zagmatwana. Zakres dowodzenia obejmował Grupy Armii, Armie, Korpusy, Dywizje i mniejsze jednostki. Skomplikowaną sytuacje najlepiej ilustruje przykład Francji w 1944 roku gdzie naczelnym dowódcą grupy Armii B był von Runstedt, w pasie przewidywanej inwazji dowodził dowódca OB-West Rommel, a trzon sił uderzeniowych w postaci trzech dywizji pancernych w okolicach Paryża, podlegał bezpośrednio OKW. Naczelne dowództwo stanowiło OKH (Naczelne Dowództwo Armii) zlokalizowane w Zossen oraz OKW (Naczelne Dowództwo Sił Zbrojnych) na czele którego stał Hitler. Po 1941 roku wszystkie fronty (z wyjątkiem wschodniego) znalazły się pod kontrolą OKW. Za front wschodni odpowiadało nadal OKH, lecz także ono znajdowało się pod wpływem Hitlera (od grudnia 1941 roku formalnie Głównodowodzący Armią).